CİLTTE AKNE OLUŞUMU VE SEBEPLERİ

Yağ bezleri, deride folikül adı verilen

içinde kıl kökünün de bulunduğu bir kanala açılır

ve pore adı verilen gözeneklerden deri yüzeyine ulaşır.Bu kanalın çevresini döşeyen hücrelere keratinositler denir. Akneyi oluşturan faktörler folikül içindeki anormal değişikliklerden kaynaklanır.

Foliküler Keratinizasyon:  Anormal foliküler keratinizasyon, yağ kanalını döşeyen bu hücrelerin kanal içine dökülmesi ve yapışkanlıklarının artması şeklinde tanımlanır.

Bunun sonucu olarak folikül adı verilen yağ kanalı tıkanır. Bu tıkaç nedeniyle kanal içinde yağ ve hücre atıkları birikir, bu birikintiler de mikrokomedon denilen sivilce (akne) başlangıcı yapıyı oluşturur.

Aşırı Sebum Salgılanması:  Foliküllerin içinde yer alan yağ bezleri sebum adlı yağlı bir madde salgılar. Bu madde folikül boyunca ilerler ve folikülün deri yüzeyi ile buluştuğu gözeneklerden dışarı atılır.

Sebum salgısının aşırı artması durumunda kanaldan salgılanan yağ ve yine kanaldan atılan ölü deri hücreler ile birleşerek deri gözeneklerini tıkar. Böylece bu kanalda rahatlıkla bakteri ürer.

Bu bakterilerin ürettiği kimyasal maddeler yağ bezinde iltihabi reaksiyonu uyarır ve böylelikle kanalın duvarı çatlar. Sebum, bakteri ve ölü hücrelerin deri içinde dağılımı kızarıklık, şişme ve iltihabi reaksiyona neden olur.

Sebumun üretimi ve salgılanması çeşitli hormon ve medyatörler tarafından düzenlenir. Normalde androjen hormonları sebum üretimi ve salgılanmasını arttırır. Ancak androjen değerleri normal seviyede olan pek çok erkek ve kadın bireyinde akne şikayeti olduğu görülmektedir.

Androjen  yağ bezlerinin çalışmasını düzenleyen tek hormon değildir. Büyüme hormonu ve insuline büyüme faktörünü de kapsayan bir takım başka ajanlar da yağ bezinin çalışmasını düzenmesinde etkilidir ve sivilce (akne) oluşumuna sebep olabilir.

Androjenler:Erkeklerde daha yoğun olarak bulunan hormonlardır. Androjenler yağ bezlerinin daha çok ve farklı kompozisyonda yağ üretimini arttırırlar. Tıkanmış olan folikül içinde yağ birikimi artar ve sivilce öncüsü lezyonlar meydana gelir.

Propionibacterium Acnes (AKNE BAKTERİSİ) : Deri yüzeyinde bulunan sivilce oluşumunda rol oynayan bakteridir. P aknes pek çok akne lezyonunda görülen bir microaerophilic organizmadır. Normalde cilt yüzeyinde de yer alır. Araştırmaların çok erken akne oluşumlarında var olduğunu göstermemesi ile birlikte, daha ileri lezyon oluşumlarında varlığı neredeyse her vakada kesindir.

P aknes’in varlığı çeşitli mekanizmalarla inflamasyonu arttırır.  Bakteri birikmiş olan yağ tıkacına girdiğinde, oradaki lipitleri yağ asidine çeviren lipaz adındaki enzimleri salgılar. Bu birtakım sitokinlerin ortaya çıkmasını tetikler.  Bu durum inflamatuar (iltahap) bir yanıta neden olur.

Bu karmaşık etkileşim ile şişmiş olan folikül duvarı yırtılır ve içerik ( yağ, yağ asitleri, keratin, bakteriler) dermise (derinin alt katmanına) girer.  Yabancı cisim reaksiyonu oluşur. Yırtılma ve şiddetli inflamasyon sonucu oluşan akneler skar (iz) oluşumuna yol açar.

525